جواب جواب کارگاه متن پژوهی قلمرو زبانی ادبی فکری صفحه ۵۳ و ۵۴ کتاب ادبیات فارسی پایه دهم جواب کارگاه متن پژوهی درس هفتم جمال و کمال از سایت نکس لود دریافت کنید.

متن قلمرو زبانی : 1) با توجه به متن درس، معادل معنایی کلمه های زیر را بنویسید.
دولت (……………….)
کریمی (……………….)
لئیمی (……………….)
2) کدام قسمت جملۀ زیر،حذف شده است؟ چگونه به نبود آن پی بردید؟
«نیکوخو، بهتر هزار بار از نیکو رو»
3) در فارسی معیار و رایج، برخی واژه ها به دو شکل، تلفظ می شوند؛ نظیر «مهرَبان، مهربان.» در گفتار عادی، از هر دو گونۀ تلفظی می توان استفاده کرد، اما در شعر، با توجه به وزن و آهنگ، باید تلفظ مناسب را انتخاب کرد.
در متن درس، واژه های دو تلفظی را بیابید.

جواب قلمرو زبانی : 1) دولت: سعادت مندی بخت و اقبال، حکومت و سلطنت، ثروت و مُکنت
کریمی: جوانمردی، بخشندگی و سخاوت
لئیمی: بُخل، پستی، فرو مایگی،گدامنشی و خسّت
2) نیکو خو هزار بار از نیکو رو بهتر است.- فعل جمله (است) حذف شده است، از معنی جمله به حذف فعل پی می بریم . (حذف به قرینه معنوی )
3) جاودان ، آموزگار ، روزگار

متن قلمرو ادبی : 1) در بند ششم متن درس، کدام نوع از روابط معنایی واژه ها، بر زیبایی سخن افزوده است؟
2) در جملۀ زیر، دو رکن اصلی تشبیه (مشبه و مشبه به) را مشخص کنید.
«قرآن مانند است به بهشت جاودان.»
3) در عبارت زیر،کدام واژه ها «جناس» دارند؟
«در مقابلۀ جفا، وفا کرد و در مقابلۀ زشتی، آشتی کرد».
4) به واژه هایی که در پایان دو جمله بیایند و از نظر صامت ها و مصوت های پایانی، وزن یا هر دوی آنها هماهنگ باشند، کلمات «مسجع» و به آهنگ برخاسته از آنها «سجع» می گویند.
دو عبارت مسجع از متن درس بیابید و ارکان سجع را مشخص نمایید.

جواب قلمرو ادبی : 1) تضاد
* نکته: معنای دقیق یک جمله و با کاربرد و روابط آن با دیگر واژه ها مشخص می شود. مجموعه ی این پیوستگی ها را روابط معنایی می گویند.
2) قرآن: مشبه ، مانند: ادات تشبیه ، بهشت: مشبه به ، جاودان: وجه شبه
3) جفا و وفا
4) در بهشت از هزارگونه نعمت است و در قرآن از هزارگونه پند و حکمت است.
هم فُرقَت بود و هم وُصلَت
هم راحت بود، هم آفت.
هم وفا بود، هم جفا.
پس چون در او این چندین اندوه و طرب بود، در نهاد خود شگفت و عجب بود.
از روی نیکوش حبس و چاه آمد، و از خوی نیکوش تخت و گاه آمد.

قلمرو فکری : 1) به چه دلیل نویسنده معتقد است که: «مثل قرآن، مثل آب روان است.»؟
2) کدام بخش از متن درس، به مفهوم آیۀ شریفۀ « و مَکَروا و مَکَرَ الله و اللهُ خَیرَ الماکِرین». (آل عمران،آیۀ 54) اشاره دارد؟
3) هر یک از بیت های زیر، با کدام عبارت درس، ارتباط معنایی دارد؟
الف) خدمت حق کن به هر مقام که باشی خدمـت مخلـوق افتخـار نـدارد
عطار
ب) صورت زیبای ظاهر هیچ نیست ای بـرادر، سیـرت زیـبـا بیــار
سعدی
4) دربارۀ ارتباط مفهومی دو عبارت زیر، توضیح دهید.
«الصَّبرُ مِفتاحُ الفَرَج»
یعقوب خود او را به صبر آموزگار بود.

جواب قلمرو فکری : 1) هر دو آلودگی و گناهان را پاک میکنند یکی برای جسم و دیگری برای جان و دل
2) عالمیان بدانند که هرگز کید کایدان با خواست خداوند غیب دان برابر نیایدتدبیر برادران بر خلاف تقدیر رحمان آمد.
3) الف) از بهر آنکه در مقابلۀ جفا، وفا کرد و در مقابلۀ زشتی، آشتی کرد و در مقابلۀ لئیمی، کریمی کرد.
ب) قصه حال یوسف را نه از حسن صورت او گفت بلکه از حسن سیرت او گفت.
4) تاکید بر صبر و شکوفایی.