جواب کارگاه متن پژوهی قلمرو زبانی فکری ادبی صفحه ۶۱ و ۶۲ کتاب ادبیات فارسی پایه دهم جواب کارگاه متن پژوهی درس هشتم سفر به بصره از سایت نکس لود دریافت کنید.

متن قلمرو زبانی : 1) معانی مختلف واژۀ «فضل» را با توجه به متن درس بنویسید.
2) جدول زیر را کامل کنید.

3) در زبان فارسی، کلمه ای اهمیّت املایی بیشتری دارد که یک یا چند حرف از حروف شش گانۀ زیر در آن باشد:

جواب قلمرو زبانی : 1) الف) فضل : دانش ، معرفت
فضل داشت از شعرو ادب
كه هم از اهل فضل بود
كه مرا در فضل مرتبه ای است زیادت
ب) فضل : بخشش ، لطف
از فضل و رحمت كردگار ناامید نباید شد
2) پاسخ به صورت زیر خواهد بود:

متن قلمرو ادبی : 1) در متن درس، نمونه ای از تشبیه بیابید و ارکان را مشخص کنید.
2) دو ویژگی برای نثر درس «سفر به بصره» بنویسید.

جواب قلمرو ادبی : 1) تشبیه:
مشبه : یم (ناصر خسرو و برادرش) ، مشبه به : دیوانگان ، ادات تشبیه : ماننده ، وجه شبه : برهنگی و عاجزی
2) 1- كوتاهی جملات : بعد از آن كه حال دنیاوی ما نیک شده بود و هر یک لباسی پوشیدیم، روزی به درآن گرمابه شدیم كه ما را درآن جا نگذاشتند. چون از در رفتیم، گرمابه بان و هر كه آن جا بودند، همه بر پای خاستند و بایستادند چندان كه ما در حمّام شدیم ، و دلّاك و قیّم درآمدند و خدمت کردند و به وقتی كه بیرون آمدیم هر که در مسلخ بر پای خاسته بودند و نمی نشستند، تا ما جامه پوشیدیم و بیرون آمدیم.
2- صداقت و صمیمیت : چون به بصره رسیدیم از برهنگی و عاجزی به دیوانگان ماننده بودیم و سه ماه بود كه موی سر باز نكرده بودیم و می خواستم كه در گرمابه روم که هوا سرد بود و جامه نبود و من و برادرم هر یك لُنگی كهنه پوشیده بودیم و پلاس پاره ای در پشت بسته از سرما.
3- توصیف دقیق جزئیات : مردی اهل و ادیب و فاضل و نیكو منظر و متواضع دیدم و متدین و خوش سخن

متن قلمرو فکری : 1) چرا ناصرخسرو دعوت وزیر را نپذیرفت؟
2) معنا و مفهوم عبارت های زیر را به نثر روان بنویسید.
الف) دست تنگ بود و وسعتی نداشت که حال مرا مرمتی کند.
ب) چون بر رقعۀ من اطلاع یابد، قیاس کند که مرا اهلیت چیست.
3) بیت زیر، با کدام قسمت درس، ارتباط معنایی دارد؟
دوران روزگار به ما بگذرد بسی گاهی شود بهار دگر گه خزان شود
سعدی
4) چگونه از پیام نهایی درس می توانیم برای زندگی بهتر بهره بگیریم؟

جواب قلمرو فکری : 1) به دو دلیل :
1- به دلیل برهنگی و تنگ دستی خجالت می كشید.
2- وزیر با خواندن نامه از شایستگی های او در علم و دانش آگاه شود.
2) الف) فقیر بود و وضع مالی خوبی نداشت که به حال من رسیدگی کند.
ب) هنگامی که از متن نامه من آگاه شود، می سنجد که شایستگی من در عالم و دانش چه اندازه است.
3) با قسمت به گرمابه رفتن ناصر خسرو و برادرش در دو زمان متفاوت، یكی زمانی که سر و وضع مناسبی نداشتند «دگر گه خزان شود» و یکی زمانی که سر و وضع مناسبی داشتند «گاهی شود بهار»
4) این كه هر گاه انسان دچار سختی و تنگدستی ومشكلی شد نباید ناله وزاری و فغان كند، بلكه باید از خداوند كمك بخواهد و هیچ گاه از فضل و رحمت خداوند مهربان نیز ناامید نشود.